گچ های ترکیبی با نام ها و کاربردهای مختلف، چندی است در بازار مصالح ساختمانی عرضه می شوند. گچ مخصوص یونولیت نیز از همین دسته بوده و برای اجرای مستقیم روی سطوح فوم و یونولیت مصرف می شود. در این مقاله به‌طور کامل با این محصول، دلیل ساخته‌شدنش، کاربردها، روش صحیح اجرا و مهم‌ترین مشکلی که کاربران با آن مواجه می‌شوند — یعنی ترک‌خوردگی — آشنا می‌شویم.

چرا به گچ روی یونولیت نیاز پیدا کردیم؟

با ورود گسترده بتن و مصالح سبک مانند یونولیت (فوم پلی‌استایرن) به صنعت ساختمان، گچکاران با یک چالش جدی مواجه شدند:  جذب آب کمتر از دو درصد است. همین موضوع باعث می‌شد گچ معمولی به‌سختی روی آن‌ها بنشیند و پس از مدت کوتاهی ریزش یا ترک بخورد.همین مشکل در مورد گچکاری بر روی یونولیت و فوم نیز وجود داشت.
برای حل این مسئله، کارشناسان آزمایشگاهی، مجموعه ای از  افزودنی های شیمیایی خاص را به گچ میکرونیزه شده و مرغوب اضافه کردند تا چسبندگی گچ را به صورت قابل توجهی افزایش پیدا کند. نتیجه‌ی این فرمولاسیون، محصولی با قدرت اتصال دائمی روی سطوح کم‌جذب بود — همان چیزی که امروز با نام‌های مختلفی از جمله گچ گیپتون، بتوگیپس، گچ یونولیت و گچ بتن در بازار عرضه می‌شود.
اگر در جایی به یکی از این نام‌ها برخوردید، بدانید که همگی به همین خانواده‌ی محصول اشاره دارند.

گچ روی یونولیت دقیقا چیست؟

گچ روی یونولیت نوعی گچ آماده پلیمری است که به طور خاص برای چسبیدن روی سطوح یونولیتی ( فوم پلی استایرن ) فوم سقفی، بلوک های عایق و سطوح با جذب آب پایین فرموله شده است. برخلاف گچ‌های ساختمانی معمولی که پایه‌ی چسبندگی‌شان روی نفوذ آب به منافذ سطح است، این محصول با کمک پلیمرهای چسباننده، بدون نیاز به جذب آب زیاد، اتصال محکمی برقرار می‌کند. به همین دلیل است که وقتی صحبت از «گچکاری روی یونولیت» می‌شود، اولین توصیه‌ی متخصصان استفاده از همین محصول اختصاصی است، نه گچ سفید معمولی.

مزایای گچ مخصوص یونولیت

از مزایای استفاده از گچ روی یونولیت بر روی سطوح ذکر شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• چسبندگی بالا: ترکیبات پلیمری موجود در فرمول این گچ، اتصال پایداری با سطوح کم‌جذب مثل یونولیت و فوم برقرار می‌کند که در نگاه اول شاید غیرممکن به نظر برسد.
• ضد ترک بودن: انعطاف‌پذیری بیشتر نسبت به گچ معمولی باعث می‌شود در برابر تغییرات جزئی ابعادی سطح زیرین (که در یونولیت به دلیل تغییرات دما رایج است) مقاوم‌تر عمل کند.
• وزن سبک: از آنجا که معمولاً روی سازه‌های سبک مثل سقف‌های یونولیتی اجرا می‌شود، وزن پایین این گچ فشار اضافی به سازه وارد نمی‌کند.
• اجرای سریع و آسان: زمان گیرش مناسب و بافت یکدست، کار گچکار را برای اجرای یک یا چند لایه تسهیل می‌کند.
• مقاومت در برابر ریزش: برخلاف گچ معمولی که روی یونولیت به‌مرور دچار ریزش و پودر شدن می‌شود، این محصول پایداری بلندمدت دارد.
• قابلیت رنگ آمیزی: پس از خشک‌شدن کامل، سطح آن آماده‌ی پذیرش انواع رنگ، کاغذدیواری یا پوشش‌های تزئینی دیگر است.

گچ یونولیت کجا کاربرد دارد؟

این محصول چسبنده، مناسب اجرا بر روی دیواره های صاف بتنی، سیمانی، فوم و یونولیت است. همچنین جهت چسباندن پانل های گچی، قطعات گچی و گچبری های پیش ساخته به یکدیگر و دیگر سطوح مورد استفاده قرار می گیرد.
مجسمه سازان نیز از درصد کمی گچ گیپتون، به منظور افزایش مقاومت سازه های هنری خود بهره می برند.

به طور کلی کاربرد این محصول محدود به یک نوع سطح خاص نیست. مهم‌ترین موارد استفاده از گچ مخصوص یونولیت عبارت‌اند از:

• اجرا روی دیواره‌های صاف بتنی و سیمانی که چسبندگی گچ معمولی روی آن‌ها پایین است
• گچکاری مستقیم روی صفحات و بلوک‌های یونولیتی و فوم سقفی
• چسباندن پانل‌های گچی پیش‌ساخته، قاب‌های تزئینی و گچبری‌های آماده به یکدیگر یا به دیوار
• تعمیر و ترمیم قطعات گچی شکسته یا جداشده

جالب است بدانید مجسمه‌سازان نیز از درصد کمی گچ گیپتون در ترکیب کار خود استفاده می‌کنند تا مقاومت سازه‌های هنری‌شان افزایش پیدا کند. ملات این گچ معمولاً در یک یا دو لایه روی سطح کشیده می‌شود و پس از خشک‌شدن، قابلیت پوشش با هر نوع گچ دیگری را هم دارد. یک ویژگی کمتر شناخته‌شده‌ی آن، وجود خلل‌وفرج ریز در ساختارش است که به تنظیم نسبی رطوبت محیط داخلی کمک می‌کند.

آموزش گام‌به‌گام گچکاری روی یونولیت

۱- آماده سازی سطح

ابتدا سطح یونولیت را از گرد و غبار و هر گونه آلودگی پاک کنید. برای چسبندگی بهتر و بیشتر، می توان شیارهای کمی روی یونولیت ایجاد کنید. این کار سطح تماس گچ با یونولیت را افزایش می‌دهد و از ریزش زودهنگام جلوگیری می‌کند.

۲- ساخت ملات

در ظرف تمیزی مقداری آب ریخته و پودر گچ مخصوص یونولیت را به آرامی به آن اضافه کنید. سپس آن را به کمک همزن برقی مخلوط کنید تا خمیری یکدست و بدون کلوخه حاصل شود. توجه داشته باشید که در ساخت ملات این محصول، تنها باید از خود پودر آماده استفاده شود و هیچ افزودنی دیگری — نه چسب، نه سیمان، نه گچ معمولی — به آن اضافه نشود.

۳- اجرا روی سطح

به کمک ماله، ملات آماده را روی یونولیت بکشید. ضخامت پیشنهادی ۱۰-۵ میلیمتر است. اگر پروژه نیاز به ضخامت بیشتری دارد، بهتر است به‌جای یک لایه‌ی ضخیم، از چند لایه‌ی نازک استفاده کنید تا خطر ترک‌خوردگی کاهش یابد.

۴- رنگ آمیزی یا پوشش نهایی

پس از خشک شده کامل ( ۷-۲ روز ) می توان سطح آن را با رنگ، کاغذدیواری یا هر نوع گچ دیگری پوشش داد.

تفاوت گچ روی یونولیت با گچ معمولی

هنگام گچکاری با گچ یونولیت چه مواردی را باید رعایت کنیم؟

برای رسیدن به بهترین نتیجه، رعایت چند نکته‌ی فنی ضروری است:

• هنگام تهیه ملات این گچ، تنها پودر آماده به ظرف آب اضافه می شود و از هیچ افزودنی دیگر استفاده نمی گردد.
• سطوح پیش از گچکاری باید کاملا تمیز و عاری از هر گونه مواد خارجی، گرد و غبار و دوده باشند.
  دمای ایده آل محیط نیز ۵ الی ۳۵ درجه سانتیگراد است. خارج از این بازه، زمان گیرش و کیفیت نهایی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
• به دلیل چسبندگی و مقاومت بالا در برابر رطوبت، استفاده از آن در اقلیم با رطوبت بالا یا در معرض بارش مستقیم امکان پذیر نمی باشد.

علت ترک خوردن گچ سقف یونولیت

ترک خوردن گچ روی سقف یونولیت یکی از مشکلات رایج در پروژ ه های ساختمانی سبک است. این ترک ها معمولا به دلیل ناهماهنگی بین رفتار یونولیت ( فوم ) و گچ پیش می آید. در ادامه به ذکر مهم ترین دلایل ترک خوردن گچ روی یونولیت می پردازیم:

• استفاده از گچ معمولی به جای گچ مخصوص یونولیت
• عدم زیرسازی و آماده سازی مناسب سطح پیش از اجرا
• اختلاف دمایی زیاد بین محیط اجرا و شرایط خشک‌شدن ( گرما و سرمای شدید )
• ضخامت زیاد گچ و اجرای گچ با ضخامت بیش از حد در یک لایه
• خشک شدن سریع یا تبخیر ناگهانی آب موجود در ملات
• ترکیب اشتباه گچ مخصوص یونولیت با گچ معمولی که باعث افت کیفیت نهایی و چسبندگی می شود.

راهکارهای جلوگیری از ترک خوردن گچ روی یونولیت

خوشبختانه با رعایت چند اصل ساده می‌توان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد:

1. استفاده از گچ مخصوص یونولیت اصل و باکیفیت، نه جایگزین‌های ارزان‌تر
2. ایجاد خراش های ریز روی یونولیت جهت افزایش چسبندگی
3. اجرای لایه های نازک و مرحله ای به جای یک لایه ضخیم
4. مرطوب کردن سطح قبل از اجرا جهت جلوگیری از خشک شدن ناگهانی
5. جلوگیری از جریان شدید باد یا نور مستقیم خورشید هنگام اجرا

سخن پایانی

گچ روی یونولیت که گاها با عنوان گچ ضدترک یا گچ با چسبندگی بالا برای یونولیت شناخته می شود، برای اجرای مستقیم روی صفحات یونولیت، فوم سقفی، دیوارهای عایق یا سطوح سبک و کم جذب کاربرد دارد. این گچ بر پایه گچ میکرونیزه مرغوب و مواد پلیمری چسبنده و افزودنی های ضدترک ساخته می شود. چنان چه سوالی در مورد کاربرد و نحوه استفاده از این گچ داشته و مایل به دریافت قیمت روز گچ مخصوص یونولیت بودید، با همکاران ما در واحد فروش و مشاوره تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول

۱- آیا گچ روی یونولیت هرگز ترک نمی خورد؟

گچ یونولیت اگر به صورت درست و اصولی اجرا شود، بسیار مقاوم بوده و ترک نمی خورد.

۲- آیا گچ یونولیت عایق صدا یا حرارت است؟

گچ مخصوص یونولیت خودش عایق خاصی نیست. اما چون روی سطح عایق یونولیت اجرا می شود، لایه نازکی از محافظ حرارتی و صوتی ایجاد می کند.

3- آیا می‌توان گچ معمولی را با گچ مخصوص یونولیت ترکیب کرد؟

خیر؛ ترکیب این دو باعث افت چسبندگی و کیفیت نهایی کار می‌شود و یکی از دلایل اصلی ترک‌خوردگی سقف‌های یونولیتی همین اشتباه رایج است.

4- بهترین ضخامت اجرای گچ مستقیم روی یونولیت چقدر است؟

ضخامت پیشنهادی ۵ تا ۱۰ میلی‌متر برای هر لایه است؛ برای پروژه‌هایی که نیاز به ضخامت بیشتری دارند، اجرای چند لایه‌ی نازک به‌جای یک لایه‌ی ضخیم توصیه می‌شود.

۵- گچکاری روی یونولیت در چه دمایی نباید انجام شود؟

خارج از بازه‌ی ۵ تا ۳۵ درجه‌ی سانتی‌گراد، کیفیت گیرش و چسبندگی گچ کاهش می‌یابد و اجرا در این شرایط توصیه نمی‌شود.