وقتی واژه < گچ > را می شنوید، اولین چیزی که به ذهن خطور می کند، مصرف آن در سفیدکاری سطوح ساختمان است. چرا که از دیرباز، گچ به عنوان یکی از مصالح ساختمانی سناخته و استفاده می شد.

شاید باشند کسانی که از شنیدن نام گچ کشاورزی تعجب کنند. اگر شما هم از این دسته هستید و یا مایلید بیشتر در مورد گچ کشاورزی اطلاعات به دست آورید، پیشنهاد می کنیم مقاله ما را از دست ندهید.

گچ کشاورزی چیست

همه می دانیم که کشاورزی وابسته به دو فاکتور آب و خاک است. اهمیت نقش آب در زراعت و آبادانی بر کسی پوشیده نیست. چه بسا بدون وجود آب، حتی اندیشیدن به کشاورزی امری بی فایده خواهد بود.

بدیهی است خاک نیز در اثر برداشت های متعدد، پایین بودن کیفیت آب زراعی و حتی شستشو توسط آب آبیاری و بارندگی، به مرور حاصلخیزی خود را از دست می دهد.

کمترین تاثیر آن، کاهش راندمان برداشت خواهد بود.

بنابراین باید به کمک کودها و سایر اصلاح کننده ها، حاصلخیزی را به خاک برگرداند. به بیان ساده، ارزان ترین و در دسترس ترین ماده اصلاح کننده اراضی زراعی، گچ خام است.

فواید افزودن گچ کشاورزی به خاک

تامین دو عنصر کلسیم و گوگرد

به دلیل حلالیت نسبتا خوب گچ در آب، دو عنصر ماکرو کلسیم و گوگرد توسط ریشه جذب و در اختیار گیاه قرار می گیرد. در واقع به نوعی گچ، منبع تامین کلسیم برای محصولات کشاورزی است.

کمک به بهبود ساختار خاک و افزایش استحکام آن

وجود سدیم در خاک، مانع از تشکیل ساختمان منسجم در خاک شده سبب پراکندگی ذرات خاک می شود. کلسیم موجود در گچ خام به راحتی جایگزین سدیم شده و منجر به انسجام و استحکام ساختار خاک می گردد.

همچنین مانع از تشکیل سله در خاک پس از آبیاری می شود.

اصلاح خاک های سدیمی و شور

چنانچه چندین سال اراضی زراعی با آب شور آبیاری شوند، پیش از استفاده از آب شیرین، باید سدیم اضافی از خاک شسته شود.

وجود سدیم اضافی، سبب پراکنش ذرات خاک، کاهش میزان نفوذپذیری، مختل شدن تهویه خاک و افزایش PH خاک حتی تا ۱۱-۱۰ می شود.

گچ با دارا بودن کلسیم با حلالیت مناسب،گزینه مطلوبی جهت اصلاح اراضی سدیمی خواهد بود.

کمک به حذف عناصر سنگین مانند بور از خاک

مقدار بور در آب آبیاری و خاک های شور بالاست. لذا حتما نیاز هست مانع از تجمع این عنصر در حد مسمومیت گردید.

یک راه، آبشویی حاک با آب زیاد است. اما با توجه به کاهش بارندگی ها در سال های اخیر و خشکسالی حاکم، این روش عملی نمی باشد.

اما در صورت اصلاح خاک با گچ کشاورزی، کلسیم موجود مانع از جذب بور توسط ریشه شده و آب مورد نیاز جهت شستشوی بور، به یک سوم کاهش می یابد.

کمک به افزایش بازده آب آبیاری

در صورت اصلاح خاک با گچ خام، ضریب نفوذپذیری آب افزایش یافته و ذخیره رطوبتی خاک بیشتر می شود.

به این ترتیب بازده آبیاری افزایش می یابد. بر اساس بررسی ها، زمین های اصلاح شده با گچ، ۷۰-۲۵ درصد آب بیشتری نسبت به خاک های بدون گچ در خود ذخیره نگه می دارند.

وبسایت croplife.com در این مورد می گوید:

Gypsum also improves the ability of soil to drain and not become waterlogged due to a combination of high sodium, swelling clay and excess water, Dick said. “When we apply gypsum to soil it allows water to move into the soil and allow the crop to grow well,” he said.

ترجمه : گچ همچنین توانایی خاک را برای زهکشی و جلوگیری از ماندابی شدن به دلیل ترکیبی از سدیم بالا، رس متورم و آب اضافی بهبود می‌بخشد، دیک گفت. او افزود: «وقتی گچ را به خاک اضافه می‌کنیم، این کار به آب اجازه می‌دهد وارد خاک شود و محصول بتواند به خوبی رشد کند.»

پوک شدن و سبک شدن خاک

استفاده از این اصلاح کننده سبب پایین آمدن چگالی خاک و پوک شدن آن می گردد. به این ترتیب شرایط مساعدتری جهت رشد و توسعه ریشه فراهم می آید.

لذا جذب آب و عناصر غذایی راحت تر صورت می پذیرد.

کمک به رشد و تکثیر کرم های خاکی

چنان چه همزمان با افزودن گچ به خاک از مواد آلی نیز استفاده شود، رشد و فعالیت کرم های خاکی بهبود می یابد.

همه می دانیم که فعالیت این کرم ها سبب افزایش تهویه خاک و به هم خوردن آن می شود.

چرا گچ کشاورزی برای اصفهان مفید است؟

اصفهان، به‌ویژه مناطق شرق، شمال و برخی دشت‌های مرکزی، به دلیل استفاده از آب‌های با کیفیت پایین و کم‌آبی، شوری خاک وسیعی دارد و این موضوع بازده محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهد. استفاده از گچ کشاورزی (سولفات کلسیم آبدار) یک راهکار علمی و مؤثر برای اصلاح این خاک‌ها است.

1. کاهش شوری خاک (اصلاح Na⁺)

2. افزایش نفوذپذیری آب و بازده آبیاری

3. تأمین عناصر ضروری برای گیاه

4. بهبود شرایط رشد و کیفیت محصول

فواید گچ کشاورزی برای محصولات رایج اصفهان

در اصفهان نوع کشت عمدتاً شامل محصولات زراعی و علوفه‌ای است، از جمله:

• گندم و جو

• یونجه

• حبوبات

• علوفه دام

این محصولات معمولاً نسبت به شوری خاک حساس‌اند و بهبود شرایط خاک با اصلاح شوری‌زدایی، مستقیماً باعث افزایش عملکرد و کیفیت می‌شود.

زمان استفاده از گچ کشاورزی

بهتر است هر گونه عملیات اصلاحی، زمان خواب درختان و در طول فصول پاییز و زمستان انجام شود. اما هر زمان که آب کافی جهت غرقاب کردن زمین وجود داشت، می توان نسبت به عملیات گچ پاشی اقدام نمود.

با توجه به حلالیت متوسط گچ و پایین بودن ضریب نمکی آن، مسمومیتی در خاک ایجاد نخواهد شد.

نحوه استفاده از گچ خام زراعی

در باغات معمولا گچ خام به صورت نوار در دو طرف ردیف درختان بر روی سطح خاک پاشیده می شود. سپس یک دوره آبیاری سنگین نیاز هست تا گچ، شسته شده و به لایه های داخلی خاک نفوذ کند.

در غیر اینصورت تجمع در لایه های بالا سبب ایجاد یک لایه محدودکننده در خاک خواهد شد.

آبا می توان از گچ ساختمانی جهت اصلاح خاک استفاده کرد؟

پاسخ ما به این سوال، موکدا خیر است. به هیچ عنوان نباید از گچ ساختمانی جهت اصلاح خاک استفاده کرد. چرا که گچ ساختمانی در اثر پخت، دستخوش تغییرات شیمیایی شده و پس از افزودن به خاک و آبیاری سخت خواهد شد.

در واقع همان اتفاقی که پس از اجرای ملات بر روی دیوار می افتد، در خاک هم رخ می دهد. حال خودتان تصور کنید که چه فاجعه ای در ساختار خاک پیش خواهد آمد.

بنابراین اگر حتی دسترسی به گچ حام نداشتید، لطفا به فکر اصلاح خاک با گچ ساختمانی نباشید.

چرا که نه تنها مشکل شوری اراضی زراعی خود را حل نکرده اید، بلکه با معضل جدیدی مواجه خواهید شد که حل کردن مستلزم صرف زمان و هزینه بیشتر خواهد بود.

فرمول گچ کشاورزی

همان طور که گفته شد این فرآورده یک ماده طبیعی خام است که هیچگونه تغییری بر روی آن صورت نگرفته. فرمول شیمیایی آن CaSo4.2H2O بوده و با نام شیمیایی کلسیم سولفات دی هیدرات شناخته می شود.

گچ کشاورزی مرغوب از کجا بخرم؟

این مجموعه توزیع کننده گچ خام با کیفیت مرغوب در سراسر ایران از جمله استان اصفهان می باشد. مشتریان محترم جهت کسب اطلاعات لازم و ثبت سفارش می توانند از طریق راه های ارتباطی موجود در همین وبسایت با ما تماس گرفته و یا فرم مشاوره و فروش را تکمیل و ارسال نمایند.

همکاران ما در کوتاه ترین زمان ممکن با شما تماس گرفته و کلیه اطلاعات مورد نیاز را در اختیار شما قرار خواهند داد.

کلام آخر

گچ کشاورزی یک ماده طبیعی و پرکاربرد در بهبود خاک های کشاورزی است که بیشتر به عنوان اصلاح کننده خاک های سدیمی و شور به کار می رود. این ماده برخلاف اصلاح کننده ها اثر قلیایی یا اسیدی شدید ندارد و برای خاک و گیاه ایمن است. مهم ترین مزایای گچ کشاورزی اصلاح خاک های شور و سدیمی، بهبود نفوذپذیری و تهویه خاک، تامین کلسیم و گوگرد برای گیاه، کاهش خطر سله بندی سطح خاک و افزایش کارایی کودها می باشد.

سوالات متداول

1- چطور بفهمیم خاک واقعا به گچ نیاز دارد یا خیر؟

سه راه اصلی وجود دارد: 1- آزمایش خاک 2- آزمایش آب آبیاری 3- علائم ظاهری در خاک و محصول مثل سفتی خاک، زردی برگ ها و ریزش میوه ها

2- آیا گچ می تواند جلوی سفت شدن خاک باغ را بگیرد؟

بله کاملا- گچ باعث جایگزینی کلسیم به جای سدیم شده و خاک را دانه دانه و پوک می کند. در خاک های رسی وقتی سدیم زیاد است، خاک بعد از آبیاری گل شده و بعد از خشک شدن، مثل سیمان سفت می شود. گچ این مشکل را برطرف و خاک را نرم و قابل نفوذ نگه می دارد.

3- آیا گچ کشاورزی می تواند PH خاک را تغییر دهد؟

خیر- گچ برخلاف آهک، اثر قابل توجهی روی PH ندارد. این یعنی در خاک های اسیدی نمی تواند مثل آهک عمل کند و بیشتر برای اصلاح خاک های سدیمی و تامین کلسیم و گوگرد استفاده می شود.